Nguồn: reuters.com
El Niño là hiện tượng nhiệt độ mặt nước biển ở phía Đông Thái Bình Dương ấm lên theo chu kỳ do gió tín phong suy yếu. Hiện tượng này thường xuất hiện từ hai đến bảy năm một lần và kéo dài khoảng 9-12 tháng.
Cánh đồng sản xuất nông nghiệp tại huyện Cirebon, tỉnh Tây Java, Indonesia, ngày 3/6/2026. Ảnh: Reuters
El Niño thường làm nhiệt độ toàn cầu tăng, gây khô hạn tại Nam Á, Đông Nam Á, Australia và miền Nam châu Phi, đồng thời gây mưa lớn tại miền Nam Nam Mỹ và một số khu vực của Hoa Kỳ.
Trung tâm Dự báo Khí hậu Hoa Kỳ cho biết xác suất xuất hiện một đợt El Niño rất mạnh trong mùa thu và mùa đông 2026-2027 tại Bắc bán cầu đã vượt 90%.
Tình trạng khô hạn, nắng nóng hoặc mưa quá nhiều do El Niño gây ra có thể khiến người trồng mía gặp thêm khó khăn, trong bối cảnh giá phân bón và dầu diesel đã tăng do xung đột giữa Hoa Kỳ, Israel và Iran. Trong các đợt El Niño trước đây, giá nhiều mặt hàng nông sản nhiệt đới thường tăng mạnh.
Tác động trái chiều đến sản xuất đường
Đối với đường, một trong những mặt hàng nông sản được giao dịch nhiều trên thế giới, tác động của El Niño có sự khác biệt rõ rệt giữa các khu vực sản xuất.
Tại Brazil, nước sản xuất và xuất khẩu đường lớn nhất thế giới, El Niño thường gây mưa nhiều trong nửa cuối năm. Mưa quá mức có thể làm gián đoạn hoạt động thu hoạch mía, giảm hàm lượng đường trong cây mía và ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.
Ngược lại, tại Ấn Độ, nước sản xuất đường lớn thứ hai thế giới, và Thái Lan, nước xuất khẩu đường lớn thứ hai, El Niño thường làm giảm lượng mưa trong mùa gió mùa mùa hè. Điều này có thể hạn chế nguồn nước cho cây mía, làm giảm năng suất và sản lượng đường.
Mối tương quan giữa cường độ El Niño và lượng mưa gió mùa tại Ấn Độ. Trong phần lớn các năm xảy ra El Niño, lượng mưa từ tháng 6 đến tháng 9 thấp hơn mức trung bình 50 năm. Nguồn: Cơ quan Khí tượng Ấn Độ/Reuters
Ấn Độ dự báo lượng mưa trong mùa gió mùa năm 2026 sẽ thấp nhất trong 11 năm. Tổng lượng mưa từ tháng 6 đến tháng 9, giai đoạn quan trọng đối với sự phát triển của cây mía, dự kiến chỉ bằng khoảng 90% mức trung bình nhiều năm.
Ông Carlos de Mello, phụ trách mảng đường tại Công ty môi giới hàng hóa Hedgepoint, ước tính ngay cả một đợt El Niño ở mức trung bình cũng có thể khiến sản lượng đường của Ấn Độ giảm khoảng 1 triệu tấn.
Tuy nhiên, xét trong dài hạn, lượng mưa cao hơn trung bình tại các vùng trồng mía của Brazil có thể cải thiện độ ẩm đất và hỗ trợ vụ mía năm sau. Nhờ đó, sản lượng đường của Brazil trong năm 2027 có thể tăng và bù đắp một phần thiếu hụt tại Ấn Độ và Thái Lan.
Theo ông Carlos de Mello, khó có thể khẳng định El Niño sẽ tạo ra một đợt tăng giá đường kéo dài, bởi hiện tượng này có thể mang lại điều kiện thuận lợi cho vụ mía đường năm 2027 của Brazil.
Brazil hiện chiếm khoảng một nửa tổng lượng đường xuất khẩu toàn cầu. Vì vậy, diễn biến sản xuất tại nước này sẽ giữ vai trò quan trọng trong việc cân bằng nguồn cung và hạn chế mức tăng của giá đường thế giới.