Nguồn: agenceecofin.com

Những gián đoạn tại eo biển Hormuz đang thúc đẩy Ấn Độ đa dạng hóa nguồn cung phân bón và giảm phụ thuộc vào các nhà sản xuất vùng Vịnh. Xu hướng này mở thêm cơ hội cho các nước sản xuất phân bón tại châu Phi tiếp cận thị trường Ấn Độ.

Trong quý I năm tài chính 2026-2027, Ấn Độ nhập khẩu 2,5 triệu tấn urê, trong đó gần 1,1 triệu tấn đến từ Ai Cập, Algeria và Nigeria. Cùng kỳ năm trước, ba quốc gia này chưa xuất khẩu urê sang Ấn Độ. Số liệu được Bộ Thương mại Ấn Độ công bố.

Châu Phi gia tăng thị phần tại Ấn Độ

Từ tháng 4 đến tháng 6/2026, Ai Cập xuất khẩu 609.000 tấn urê sang Ấn Độ, đứng đầu trong số các nhà cung cấp châu Phi. Tiếp theo là Algeria với 245.000 tấn và Nigeria với 244.000 tấn.

Cùng với 211.000 tấn urê do Gruzia cung cấp, bốn quốc gia này chiếm 52% tổng lượng urê nhập khẩu của Ấn Độ trong quý.

Xu hướng nhập khẩu từ châu Phi đã hình thành từ năm tài chính 2025–2026. Trong giai đoạn này, Nigeria xuất khẩu 447.090 tấn urê sang Ấn Độ, Algeria đạt 217.059 tấn và Ai Cập đạt 194.830 tấn.

Ấn Độ vẫn duy trì nhập khẩu phân bón từ vùng Vịnh và một số thị trường khác như Oman, Malaysia, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và Việt Nam. Tuy nhiên, nước này đang nỗ lực giảm rủi ro do nguồn cung tập trung quá nhiều tại một khu vực.

Mặc dù có 33 nhà máy sản xuất urê với tổng công suất 26,9 triệu tấn mỗi năm, Ấn Độ vẫn phải nhập khẩu khoảng 20% nhu cầu hằng năm.

Căng thẳng tại Hormuz đẩy nhanh quá trình đa dạng hóa nguồn cung

Vùng Vịnh lâu nay là nguồn cung urê và phân bón chứa lân quan trọng của Ấn Độ. Tuy nhiên, những gián đoạn tại eo biển Hormuz làm tăng chi phí vận chuyển và ảnh hưởng đến lịch giao hàng, buộc New Delhi đẩy nhanh việc tìm kiếm các nhà cung cấp thay thế.

Quá trình này đã bắt đầu từ mùa xuân năm 2026. Ngay từ tháng 3, giới chức Ấn Độ đã xác định Ai Cập, Algeria, Maroc và Togo là những nguồn cung tiềm năng tại châu Phi, trong bối cảnh nước này tăng dự trữ phân bón trước vụ sản xuất mùa hè.

Đối với các nhà sản xuất châu Phi, nhu cầu của Ấn Độ đang chuyển từ cơ hội tiềm năng thành các đơn hàng thực tế. Ai Cập và Algeria có năng lực sản xuất urê lớn, trong khi Nigeria đã tăng đáng kể lượng hàng xuất khẩu sang thị trường Ấn Độ.

Nhu cầu mới có thể giúp các nước này mở rộng thị trường tiêu thụ, giảm phụ thuộc vào những khách hàng truyền thống.

Giá phân bón tiếp tục chịu áp lực tăng

Việc đa dạng hóa nguồn cung chưa đủ để ngăn chi phí phân bón gia tăng. Giá một bao phân bón 45 kg đã tăng từ khoảng 30 USD lên 45 USD, tương đương mức tăng 50%.

Trước sức ép này, Bộ Phân bón Ấn Độ đề xuất nâng ngân sách trợ giá lên 37,1 tỷ USD, gấp gần hai lần mức 18,6 tỷ USD dự kiến ban đầu. Trong năm tài chính 2025-2026, chi phí trợ giá phân bón của nước này đã vượt 22,8 tỷ USD.

Trong khi đó, New Delhi hạ dự báo tiêu thụ phân bón do lượng mưa được dự báo kém thuận lợi. Tổng nhu cầu được điều chỉnh từ 39,05 triệu tấn xuống 38,39 triệu tấn; riêng nhu cầu urê giảm từ 19,4 triệu tấn xuống 19 triệu tấn.

Đối với các nhà sản xuất châu Phi, thách thức tiếp theo là chuyển những đơn hàng phát sinh do căng thẳng địa chính trị thành quan hệ thương mại ổn định và lâu dài. Giá cả, khả năng cung ứng và độ tin cậy của các tuyến vận tải biển sẽ là những yếu tố quyết định.

Cơ hội không chỉ giới hạn ở thị trường Ấn Độ. Thị trường hóa chất nông nghiệp của châu Phi, đạt khoảng 12,21 tỷ USD năm 2025, được dự báo tăng lên 15,08 tỷ USD vào năm 2031. Phân bón hiện chiếm 50,55% tổng giá trị thị trường này.

Việc tăng cường thương mại với Ấn Độ có thể trở thành một phần trong chiến lược mở rộng đầu ra và nâng cao vị thế của các nhà sản xuất phân bón châu Phi trên thị trường quốc tế.