Nguồn: reuters.com

Một cánh đồng mía ở Zacatepec de Hidalgo, thuộc bang Morelos, Mexico. Ảnh: reuters.com

Mexico sản xuất đường mía tại khoảng một nửa số bang trên cả nước. Các nhà sản xuất, chủ nhà máy đường và lao động trong ngành này có ảnh hưởng đáng kể về mặt chính trị.

Ông Juan Cortina, đại diện Hội đồng Nông nghiệp Quốc gia Mexico (CNA), cho biết trong những năm gần đây, Mỹ đã áp dụng biện pháp gọi là “nhập khẩu trong tương lai chịu thuế”, khiến hạn ngạch nhập khẩu đường từ Mexico bị cắt giảm mạnh.

Đường từng được điều chỉnh theo Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) cho đến năm 2014, thời điểm Mỹ trở thành thị trường xuất khẩu đường lớn nhất của Mexico. Tuy nhiên, các cáo buộc bán phá giá tại Mỹ sau đó đã dẫn đến việc áp dụng hạn ngạch nhập khẩu nghiêm ngặt và giá tối thiểu.

Ông Cortina cho biết, trong vài năm qua, hạn ngạch xuất khẩu đường của Mexico sang Mỹ đã giảm từ mức bình quân khoảng 1 triệu tấn xuống chỉ còn khoảng 180.000 tấn trong năm nay.

Việc xuất khẩu sụt giảm đã kéo giá đường trong nước của Mexico giảm mạnh. Lượng đường dư thừa cũng phải bán sang các thị trường nước ngoài khác với mức giá thấp hơn so với giá có thể đạt được tại Mỹ, theo đại diện ngành đường Mexico.

Ông Cortina cho rằng việc bổ sung nhóm “nhập khẩu trong tương lai” đã lập tức làm mất thị phần của Mexico, trong khi Mỹ vẫn tiếp tục nhập khẩu đường từ các nguồn khác dù phải trả thuế.

Năm ngoái, Mexico đã áp dụng cơ cấu thuế mới đối với đường nhập khẩu, sau sức ép từ các nhà sản xuất trong nước khi lượng mua bất thường từ nước ngoài khiến giá đường giảm. Theo đó, nước này áp thuế theo giá trị 156%/kg đối với đường và siro, cùng mức thuế 210,44%/kg đối với đường tinh luyện dạng lỏng.

Ông Cortina cho biết Mexico đang tìm kiếm một thị trường chung với Mỹ, có rào cản gia nhập và quy định thống nhất, nhằm tránh tình trạng đường từ nước thứ ba nhập vào Mỹ nhưng lại bị tính vào hạn ngạch của Mexico.

Liên quan đến tranh chấp kéo dài về đường fructose của Mỹ, mặt hàng đang được nhập vào Mexico miễn thuế, ông Cortina cho biết ngành đường Mexico vẫn hy vọng đạt được thỏa thuận.

“Nếu không đạt được kết quả, ngành đường Mexico đang chuẩn bị hồ sơ kiện chống bán phá giá đối với fructose, bởi thực tế đang tồn tại sự mất cân đối trên thị trường chất tạo ngọt, đi ngược lại những gì đã thỏa thuận với Mỹ”, ông nói.

CNA dự kiến tham dự các cuộc đàm phán tại Washington vào tuần tới, trong bối cảnh các nước đang rà soát Hiệp định thương mại tự do Mỹ - Mexico - Canada (USMCA).

Chủ tịch CNA Jorge Esteve cho biết ngành đường Mexico đang tìm cách đa dạng hóa thị trường, nhằm giảm phụ thuộc vào những bất ổn có thể phát sinh khi một bên muốn tận dụng lợi thế.